Ga naar pagina inhoud

Principes van epidemiologische
data-analyse (V20)

Het zelf uitvoeren van (klinisch) epidemiologisch onderzoek, maar ook het beoordelen van de resultaten van anderen, vereist grondige kennis van de beginselen van epidemiologische data-analyse.

Hierbij speelt de biostatistiek een belangrijke rol. Met behulp van methoden en technieken van de biostatistiek kunnen de uitkomsten van epidemiologische onderzoeken worden samengevat (beschrijvende statistiek) en verder worden geïnterpreteerd en gekwantificeerd (inferentiële statistiek).

Daarbij heeft men te maken met begrippen als kansverdelingen, precisie, puntschatting, betrouwbaarheidsinterval, hypothese, p-waarde, etc.

Cursusgegevens

Datum:
4, 5, 6, 13, 14, 15 oktober 2021
9, 10, 11, 16, 17, 18 maart 2022
Kosten:
1.750
1.750
Plaats: Amsterdam Coördinator: V.M.H. (Veerle) Coupé, PhD
Voertaal: Nederlands Werkvorm: College, werkgroep, computerpracticum
Toetsvorm: Schriftelijk Tentamendata: Zie rooster bij ‘Tentamens’
Aantal EC: 4 Type cursus: Verplichte cursus
Periode: 1 Niveau: 400
Bijzonderheden:
Datum Kosten:
4, 5, 6, 13, 14, 15 oktober 2021
9, 10, 11, 16, 17, 18 maart 2022
1.750
1.750
Plaats: Amsterdam
Coördinator: V.M.H. (Veerle) Coupé, PhD
Voertaal: Nederlands
Werkvorm: College, werkgroep, computerpracticum
Toetsvorm: Schriftelijk
Tentamendata: Zie rooster bij ‘Tentamens’
Aantal EC: 4
Type cursus: Verplichte cursus
Periode: 1
Niveau: 400
Bijzonderheden:

Over de cursus

De cursus Principes van epidemiologische data-analyse is en 6 daagse cursus waarbij theorie en practica worden afgewisseld.

De cursus wordt 2 maal per jaar aangeboden.

Als bij de cursus [vol] staat, kunt u zich wel aanmelden, maar wordt u op een wachtlijst geplaatst. Zodra er een plek vrijkomt nemen we contact met u op. Op dat moment kunt u nog besluiten of u wilt deelnemen aan de cursus.

Meer informatie

Het zelf uitvoeren van (klinisch) epidemiologisch onderzoek, maar ook het beoordelen van de resultaten van anderen, vereist grondige kennis van de beginselen van epidemiologische data-analyse. Hierbij speelt de biostatistiek een belangrijke rol. Met behulp van methoden en technieken van de biostatistiek kunnen de uitkomsten van epidemiologische onderzoeken worden samengevat (beschrijvende statistiek) en verder worden geïnterpreteerd en gekwantificeerd (inferentiële statistiek). Daarbij heeft men te maken met begrippen als kansverdelingen, precisie, puntschatting, betrouwbaarheidsinterval, hypothese, p-waarde, etc.

Voor het correct en efficiënt kunnen toepassen van deze methoden en technieken is het niet alleen van belang om tot op zekere hoogte de theoretische achtergronden hiervan te kennen. Minstens zo belangrijk is de vaardigheid om in een concrete situatie een verantwoorde keuze te maken voor een bepaalde methode of techniek en vervolgens het resultaat adequaat te interpreteren.

In deze cursus wordt aan al deze aspecten aandacht besteed. De belangrijkste basisbegrippen van de biostatistiek worden behandeld, waarbij steeds een voorbeeld uit de (klinisch) epidemiologische praktijk het uitgangspunt is. Er wordt dan verder ingegaan op vragen zoals: hoe kies ik de juiste analysemethode, wat zijn de adequate effectmaten, hoe precies zijn de schattingen daarvan, hoe onderzoek ik of er sprake kan zijn van vertekening, etc.

De student wordt ruimschoots in de gelegenheid gesteld om in werkgroepverband met dergelijke vragen te oefenen. Ook wordt aandacht besteed aan het gebruik van de computer bij het analyseren van gegevens in de vorm van computerpractica. Hierbij wordt het computerprogramma SPSS (Windows versie) gebruikt.

Een greep uit de onderwerpen:

  • beschrijvende statistiek
  • kansverdelingen
  • voorbereiding van de gegevensanalyse
  • toetsen van hypothesen
  • betrouwbaarheidsintervallen
  • analyse van kwantitatieve gegevens
  • analyse van kwalitatieve gegevens
  • analyse van cumulatieve incidenties en incidentiedichtheden
  • analyse van de odds ratio, het relatief risico en het risicoverschil
  • gestratificeerde analyse van de odds ratio (methode Mantel-Haenszel)
  1. De student kan onderzoeksgegevens numeriek en grafisch samenvatten en weergeven.
  2. De student kan de basisregels van kansrekening en de eigenschappen van binominale verdeling, normale kansverdeling en de lognormale verdeling benoemen.
  3. De student kan de begrippen ‘schatten’ en ‘hypothese toetsen’ benoemen en kan de beperkingen ervan aangeven.
  4. De student kan de begrippen ‘type I fout’, ‘type II fout’ en ‘power’ c.q. ‘onderscheidend vermogen’ benoemen en de factoren die daarbij een rol spelen aangeven.
  5. De student kan zelfstandig de juiste analysemethode kiezen voor het uitvoeren van basale (parametrische en non-parametrische) statistische analyses.
  6. De student kan zelfstandig een betrouwbaarheidsinterval opstellen voor en hypothesen toetsen omtrent de volgende parameters: één gemiddelde, het gemiddelde verschil van gepaarde waarnemingen, het verschil van 2 gemiddelden, één proportie, het verschil van gepaarde proporties, het verschil van twee proporties, één incidentiedichtheid, een verschil van en de verhouding tussen twee incidentiedichtheden, het risicoverschil, het relatieve risico en de odds ratio.
  7. De student kan zelfstandig hypothesen toetsen omtrent associatie in kruistabellen, omtrent trend in meerdere proporties, en kan een gestratificeerde analyse van de odds ratio uitvoeren.
Doelgroep

De cursus is bestemd voor personen die epidemiologisch onderzoek (willen gaan) doen en hun gegevens zelf willen analyseren, dan wel de analyse van epidemiologisch onderzoek van anderen optimaal willen kunnen beoordelen.

De cursus is vooral gericht op personen die nog geen ervaring hebben met epidemiologische data-analyse, of die hun kennis op dit gebied willen opfrissen.

Ingangseisen

Voor het volgen van deze cursus is vereist dat de cursus ‘Epidemiologisch onderzoek: opzet en interpretatie’ (V10) is gevolgd, of dat u beschikt over aantoonbare kennis op dit niveau.

Daarnaast is het noodzakelijk te kunnen werken met SPSS.

Het lesmateriaal (o.a. presentaties, opdrachten en antwoordsleutels) voor deze cursus is beschikbaar op Canvas, onze digitale leeromgeving. De documenten blijven minimaal één jaar beschikbaar op Canvas. Het meenemen van een laptop naar de cursus is dus noodzakelijk om het lesmateriaal in te zien.

U heeft de volgende software nodig op uw laptop nodig voor het volgen van de computerpractica:

SPSS; indien u geen SPSS op uw laptop heeft kunt u via Surfspot SPSS aanschaffen tegen een zeer redelijke prijs. Als u SPSS niet wilt aanschaffen kunt u eventueel gebruik maken van de proefversie die IBM beschikbaar stelt. Zie hiervoor de website van IBM: SPSS Software | IBM

Literatuur

Altman DG. Practical statistics for medical research. London: Chapman and Hall, 1991. ISBN 97 804 122 7630 9.

Deelnemers die deze cursus volgen als onderdeel van de Masteropleiding Epidemiologie ronden de cursus altijd af met een tentamen.

Deelnemers die deze cursus als een afzonderlijke cursus volgen kunnen facultatief de cursus afsluiten met een tentamen. De kosten bedragen in dit geval euro 150,- per tentamen of hertentamen.

Alleen wanneer de cursus met een voldoende resultaat bij het tentamen wordt afgerond worden de studiepunten (EC’s)toegekend en een tentamenverklaring uitgereikt.

Een verklaring van deelname wordt aan iedereen uitgereikt die minimaal 80% aanwezig is geweest. Op de verklaring van deelname worden alleen contacturen vermeld.

Voor deelname aan het tentamen moet zich men altijd aanmelden. Zie voor informatie en aanmelding: Tentamens

Deze cursus is geaccrediteerd voor:

  • Cluster 1: huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, artsen verstandelijk gehandicapten
  • Cluster 2: medisch specialisten
  • Cluster 3: sociaal geneeskundigen, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, artsen maatschappij en gezondheid

De cursus’ Principes van epidemiologische data-analyse’ (V20) is geaccrediteerd voor 30 uren.

Om in aanmerking te komen voor de accreditatie-uren van deze cursus dient u de gehele cursus aanwezig te zijn geweest.

N.B. Met ingang van 1-1-2020 kan aan een arts die deelneemt aan verschillende cursussen van EpidM, maximaal 40 uren/punten per jaar worden toegekend.Deze nieuwe regeling is door het AccreditatieOverleg van de KNMG op 16 oktober 2019 bepaald. Voor meer informatie verwijzen wij naar de KNMG. https://www.knmg.nl/opleiding-herregistratie-carriere/aban.htm

Docenten